La Mancha’lı yaratıcı asilzadenin başına gelenler malumunuz: asilzademiz kendini okumaya o kadar kaptırmış ki gecelerini sabaha kadar, gündüzlerini de akşama kadar kitap okuyarak geçirmeye vakfetmiş ve, böylece, az uyuyup çok okumaktan beyni kurumuş, aklını yitirmiş: “Hayali, kitaplarda okuduğu şeylerle, büyülerle, savaşlar, düellolar, yaralar, iltifatlar, aşklar, işkenceler, inanılmaz saçmalıklarla doldu. Okuduğu hayal icadı âlemin gerçek olduğu, kafasına öyle bir yerleşti ki, onun gözünde, dünyada daha gerçek bir öykü olamazdı.”

Birbiriyle söyleşen kitaplardan oluşan bu âlem bugünlerde iyiden iyiye demode de olsa, insanlığın ezici çoğunluğu en iyi ihtimalle bu âlemden habersiz, en kötü ihtimalle bu âleme düşman da olsa, Cervantes’in, Rabelais’nin ve Sterne’ün çocukları, inadına bildiklerini okumayı sürdürüyorlar, sürdürecekler. Başka kitaplardan bahseden, okuyucuya katman katman oyunlar oynayan, tuzaklar kuran, düşünceleri, üslupları çeşitleyen, kendi kendine ve tüm dünyaya kimi zaman bıyık altından, kimi zaman nanik yaparak gülen metinler geleneğinin halkalarından birini 1947’de Raymond Queneau yazmıştı: Exercices de Style. Gökdemir İhsan’ın bu kitabıyla Queneau’nun kurduğu oyuna, belki Queneau’nun kendisinin de tahmin etmekte zorlanacağı ölçüde ince işlenmiş bir hamle daha ekleniyor: Gökdemir İhsan, Queneau’nun oyununu görüyor ve arttırıyor; Res Publica Litteraria’nın uçsuz bucaksız kütüphanesinin, yazdıkları her kelimeyi acaba burada nasıl bir numara çekiyor şüphesiyle okumamız gereken afili oyunbazlara ayrılmış o ufak ama gözalıcı köşesine bir cilt daha ekliyor. Böylesi bir kitabın önsözünde bundan daha fazla ipucu vermekten çekinirim, bulacağınız çözümleri not edeceğiniz kâğıdınız ve kaleminiz hazır olsun demekle yetinmek isterim.

Armağan Ekici
24 Mayıs 2010
Amsterdam